Overzicht
|
| Zoeken binnen de woordenlijst. | |
| Totaal | |
| Pagina's: «1 2 3 4 » | |
| Woord | Omschrijving |
| Nietigverklaring | Oordeel van de rechter dat een vorige uitspraak van een lagere rechter niet geldig is. In het strafrecht kan een dagvaarding ook nietig worden verklaard. |
| Novem | Nieuw feit |
| Onderbewindstelling | Maatregel van de kantonrechter om het goederenbeheer van personen die daar zelf niet meer voor kunnen zorgen over te dragen aan een bewindvoerder. |
| Ondercuratelestelling | Het benoemen van een curator voor een meerderjarig persoon die zijn financiële zaken door lichamelijke of geestelijke oorzaken niet meer goed zelf kan regelen. |
| Ondertoezichtstelling | Maatregel van de kinderrechter waarbij de ouders/voogd worden beperkt in het ouderlijk gezag/voogdij en waarbij het toezicht over het kind wordt opgedragen aan een Bureau jeugdzorg. |
| Onherroepelijk | Niet te herroepen, niet te veranderen. Een uitspraak is onherroepelijk als de rechtzoekende geen beroep of cassatie meer kan instellen, bijvoorbeeld omdat de termijn waarbinnen men beroep moet instellen verlopen is. De zaak is dan helemaal afgedaan. |
| Ontoerekeningsvatbaar | Het niet toerekenen van een strafbaar feit aan de dader vanwege zijn psychische toestand. |
| Openbare registers | Door de overheid bijgehouden registers zoals het faillissementsregister en het huwelijksgoederenregister. Deze zijn door iedereen in te zien. |
| Opposant | Procespartij die verzet aantekent na kennisname van een vonnis dat hem aangaat, maar dat in zijn afwezigheid is uitgesproken (verstekvonnis). |
| Parket | Het kantoor van het openbaar ministerie in de hoofdplaats van een rechtbank (arrondissementsparket) of van een gerechtshof (ressortsparket). Op de arrondissementsparketten werken de officieren van justitie en ondersteunend personeel onder leiding van een hoofdofficier van justitie. Op de ressortsparketten werken de advocaten-generaal en parketmedewerkers onder leiding van een hoofdadvocaat-generaal. Daarnaast is er in Rotterdam een landelijk parket met aan het hoofd een officier van justitie. Het parket bij de Hoge Raad der Nederlanden onder leiding van de Procureur-Generaal bij de Hoge Raad maakt geen deel uit van het openbaar ministerie. |
| Peremptoire termijn | Laatste termijn in een procedure waarna geen uitstel meer wordt verleend. |
| Persisteren | Volharden bij een eis of stelling; de eis onveranderd handhaven ondanks hetgeen de tegenpartij aanvoert. |
| Plaatsopneming | Een bezichtiging door de rechter op de plaats waar de oorzaak van het geschil zichtbaar is of het geschil zich afspeelt. In een civiele procedure wordt dit ‘descente’ genoemd, in het strafproces ‘schouw’. |
| Pleidooi | Mondelinge toelichting op het in het geding ingenomen standpunt. |
| Preparatoir vonnis | Tussenvonnis waarbij de rechter partijen vraagt om stukken over te leggen. |
| President | De voorzitter van een rechtbank, een gerechtshof en van de Hoge Raad heet president. Ook de rechter die een zitting van een rechtbank of hof voorzit wordt president of voorzitter genoemd. |
| Primair | Eerste vordering / tenlastelegging of verzoek. Met een primaire vordering wordt aangegeven welke vordering de belangrijkste is in een reeks. Zie ook Subsidiair. |
| Principaal beroep | Het eerst ingestelde hoger beroep in tegenstelling tot het incidenteel beroep. |
| Pro-Deoadvocaat | Vroeger kreeg de minder draagkrachtige burger een gratis (pro Deo) advocaat. Tegenwoordig betaalt een rechtzoekende in civiele en bestuursrechtelijke zaken een van het inkomen afhankelijke eigen bijdrage voor de advocaat. Alleen in strafzaken, als een verdachte in voorarrest zit, krijgt hij nog (automatisch) een pro-Deoadvocaat toegewezen. In de rechtszaal wordt gesproken over een 'toegevoegd advocaat'. |
| Proces-verbaal | 1. Schriftelijk verslag van hetgeen op rechtszittingen aan de orde is gekomen. 2. Officieel schriftelijk verslag van gerechtsdeurwaarder met feiten die deze heeft waargenomen. |
| Proceskostenveroordeling | Bedrag dat de verliezende partij moet betalen aan de winnende partij als compensatie voor de kosten die gemaakt zijn voor een gemachtigde en griffierechten. Als er niet echt sprake is van winnen of verliezen (zoals in het personen- en familierecht) worden de kosten gecompenseerd. Dat betekent dat ieder zijn eigen kosten draagt. |
| Procureur | Advocaat die een collega inschakelt indien een rechtszaak niet in zijn eigen arrondissement gehouden wordt. De taak van een procureur is ervoor te zorgen dat alle noodzakelijke processtukken bij de rechtbank en de advocaat terechtkomen. De advocaat blijft verantwoordelijk voor de rechtszaak en voert ook het woord. Een procureur mag alleen stukken inleveren bij de rechtbank waar hij staat ingeschreven. Bij een civiele procedure bij de rechtbank, het gerechtshof en de Hoge Raad is procureurstelling verplicht. |
| Raad van State | Hoogste adviescollege van de staat dat adviseert over alle wetsontwerpen en algemene maatregelen van bestuur; de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State beslist in hoogste instantie in geschillen over besluiten van overheidsorganen. |
| Raad voor de rechtspraak | De Raad voor de rechtspraak bestaat sinds 1 januari 2002 en vormt de schakel tussen de minister van Justitie en de gerechten. De Raad heeft als opdracht te bevorderen dat de gerechten hun rechtsprekende taak goed kunnen vervullen. |
| Raad voor Rechtsbijstand | Instantie die beslist of een rechtzoekende in aanmerking komt voor gesubsidieerde rechtsbijstand. |
| Raadsheer | Rechter bij het gerechtshof of de Hoge Raad. Ook een vrouwelijke raadsheer wordt gewoon raadsheer genoemd, want met een raadsvrouw/raadsman wordt een advocaat bedoeld. |
| Raadsman | Advocaat. |
| Rechtbank | Rechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. |
| Rechterlijke macht | Rechters en officieren van justitie. De rechters worden tot de zittende magistratuur gerekend en de officieren van justitie tot de staande magistratuur. De rechter blijft zitten tijdens de zitting, de officier van justitie voert staande het woord. |
| Reconventie | Tegeneis; door de gedaagde tegelijk met de conclusie van antwoord ingediende vordering. |
| Redelijkheidsbeginsel | Algemeen beginsel van behoorlijk bestuur dat voorschrijft dat een bestuursorgaan bij het nemen van de beslissing alle belangen tegen elkaar moet afwegen. |
| Referte | Conclusie van een partij of verdachte, inhoudend dat men geen bezwaren tegen een vordering of verzoek kan aanvoeren en het oordeel daarover aan de beslissende rechter over laat. |
| Rekest | Verzoekschrift. |
| Relatieve competentie | Geeft aan in welke plaats in Nederland een procedure gestart moet worden. Zie ook: Absolute competentie. |
| Repliek | Datgene wat de eiser aanvoert ter weerlegging van hetgeen de gedaagde in de conclusie van antwoord heeft gesteld (civiele zaken). |
| Requestrant (of rekwestrant) | Verzoeker in een rechtszaak. |
| Requirant | Degene die een vordering indient |
| Ressort | Rechtsgebied. Nederland is onderverdeeld in 5 ressorten, die vervolgens weer zijn onderverdeeld in arrondissementen (19). Elk ressort heeft een eigen gerechtshof. |
| Ressortsparket | Kantoor van het Openbaar Ministerie bij het gerechtshof. |
| Rol | Een lijst van de zaken die op de zitting worden behandeld, waarbij aangegeven wordt welke stukken uitgewisseld moeten worden tussen partijen. |
| Rolzaak | Procedure die (in beginsel) door een dagvaarding wordt aangebracht voor de civiele rechter. |
| Rolzitting | Zitting in civiele zaken waar procedurele beslissingen worden genomen en de stukken van de partijen worden uitgewisseld. |
| Royement / royeren | Schrappen, doorhalen; het afbreken van een lopende procedure omdat er een oplossing is bereikt. |
| Schikking | Tussentijdse overeenkomst tussen partijen waarmee het conflict is opgelost voordat de civiele of bestuursrechter een uitspraak heeft gedaan. |
| Subsidiair | Volgt altijd op primair; met primair wordt de maximaal haalbare vordering of tenlastelegging aangegeven. Subsidiair wordt de vordering anders geformuleerd als verwacht wordt dat de eerste vordering (primair) niet tot het beoogde resultaat zal leiden. Bijvoorbeeld: primair wordt ten laste gelegd dat verdachte diefstal met geweld heeft gepleegd; subsidiair wordt alleen diefstal ten laste gelegd. |
| Substantiëringsplicht | De plicht die de eiser heeft om niet alleen de eis, maar ook de door de gedaagde partij tegen de eis aangevoerde verweren en de gronden daarvoor, in de dagvaarding te vermelden. |
| Surséance van betaling | Door de rechter verleende opschorting van betalingsverplichtingen. |
| Tableau | Bij de rechtbank aanwezige lijst van ingeschreven advocaten. |
| Tenuitvoerlegging | Uitvoering van een arrest of vonnis desnoods met behulp van een deurwaarder. |
| Termijn voor antwoord | Door de rechter aan de gedaagde verleend uitstel om een conclussie van antwoord te kunnen indienen. |
